زندگی نامه میرزا کوچک خان جنگلی

 

میرزا یونس معروف به میرزا کوچک فرزند میرزا بزرگ، اهل رشت، در سال 1259 شمسی، دیده به جهان گشود. سال های نخست عمر را در مدرسه ی حاجی حسن واقع در صالح آباد رشت و مدرسه ی جامعه آن شهر به آموختن مقدمات علوم دینی سپری کرد.

در سال 1286 شمسی، در گیلان به صفوف آزادی خواهان پیوست و برای سرکوبی محمدعلی شاه روانه ی تهران شد.

هم زمان با اوج گیری نهضت مشروطه در تهران، شماری از آزادی خواهان رشت کانونی به نام «مجلس اتّحاد» تشکیل دادند و افرادی به عنوان فدایی گرد آوردند. میرزا کوچک خان که در آن دوران یک طلبه بود و افکار آزادی خواهانه داشت به مجلس اتحاد پیوست. در سال 1289 شمسی، در نبرد با نیروی طرفدار محمد علی شاه در ترکمن صحرا شرکت داشت و در این نبرد زخمی و چندی در بادکوبه در یک بیمارستان بستری گردید. در سال 1294 شمسی، به جای «مجلس اتّحاد» «هیأت اتّحاد اسلام» از یک گروه هفده نفری در رشت تشکیل گردید. بیشتر افراد این گروه روحانی بودند میرزا کوچک خان عضو مؤثّر آن بود. این هیأت هدف خود  را خدمت به اسلام و ایران اعلام کرد و به زودی میرزا کوچک خان رهبری هیأت را بر عهده گرفت. پس از اشغال نواحی شمالی ایران از سوی روسیه ی تزاری، هیأت اتّحاد اسلام به مبارزه با ارتش تزار پرداخت و یک گروه مسلح به عنوان فدایی تشکیل داد و روستای کسما را در ناحیه ی فومن مرکز کار خود قرار داد و در آن جا سازمان اداری و نظامی به وجود آورد. هیأت اتّحاد اسلام، پس از چندی به کمیته ی اتّحاد اسلام تبدیل شد و اعضای آن به 27 نفر افزایش یافت و رهبری کمیته را میرزا به عهده گرفت و تا پایان سال 1296 شمسی، بخش وسیعی از گیلان و قسمتی از مازندران، طارم، آستارا، طالش، کجور و تنکابن زیر نفوذ کمیته درآمد. این کمیته «نهضت جنگل» و «حزب جنگل» نیز نامیده شده است.

 

 آهنگ پیشنهادی : آهنگ خاطره انگیز میرزا کوچک جنگلی از ناصر مسعودی 
 
 

متن آهنگ (به صورت گیلکی) :

چقدر جنگلا خوسی، ملت واسی خستا نبوسی، می جان جانانا

ترا گوما میرزا کوچیک خانا 

خدا دانه که من نتانم خفتن از ترس دشمن، می دیل آویزانا

ترا گوما میرزا کوچیک خانا 

چرا زودتر نایی، تندتر نایی تنها بنایی، گیلان ویرانا

ترا گوما میرزا کوچیک خانا 

بیا ای روح روان، تی ریش قربان به هم نوانان، تی کاس چومانا

ترا گوما میرزا کوچیک خانا

اما رشت جغلان، ایسیم تی قربان کنیم امی جانا، تی پا جیر قربانا

 

 

ترجمه متن به فارسی :

چقدر در جنگل برای مردم  می خوابی، خسته نشدی

جان جانانم، با توام ای میرزا کوچک خان

خدا می داند که من نمی توانم از ترس دشمن بخوابم

دلم آویزان است، با توام ای میرزا کوچک خان

چرا زودتر نمی آیی، تندتر نمی آیی، تنها گذاشتی

گیلان ویران را، با توام ای میرزا کوچک خان

بیا ای روح روان، قربان ریشت

به قربان چشمان آبی تو شومچشمانت را روی هم نگذار ای میرزا کوچک خان

ما بچه های رشت، قربانت می رویم/ جانمان را زیر پایت قربانی می کنیم.

 
 
 
منزل میرزا کوچک خان جنگلی در محله استادسرای رشت ( هم اکنون )
 
 
 
 
آرامگاه میرزا کوچک خان جنگلی واقع در محله سلیمانداراب رشت